હિન્દુ ધર્મમાં સોમવારનો દિવસ દેવોના દેવ મહાદેવને સમર્પિત છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે ભક્ત સાચા મનથી સોમવારનું વ્રત કરે છે અને આ કથા સાંભળે છે, ભગવાન ભોળાનાથ તેની તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે. આ વ્રતને ‘સોળ સોમવારનું વ્રત’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
સોમવાર વ્રતની પૂજા વિધિ:
- સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કરી સફેદ વસ્ત્રો ધારણ કરવા.
- ભગવાન શિવના મંદિરે જઈને જળાભિષેક અથવા દૂધનો અભિષેક કરવો.
- શિવલિંગ પર બીલીપત્ર, ધતૂરો અને સફેદ ફૂલો અર્પણ કરવા.
- પૂજાના અંતે ‘ઓમ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરવો અને આ વ્રતકથાનું પઠન કરવું.
સોમવારની વ્રતકથા (Vrat Katha):
એક નગરમાં એક મોટો શાહુકાર રહેતો હતો. તેની પાસે ધન-ધાન્યની કોઈ કમી નહોતી, પરંતુ તેને કોઈ સંતાન નહોતું. આ કારણે તે હંમેશા દુખી રહેતો હતો. તે દર સોમવારે શિવજીની પૂજા કરતો અને મંદિરમાં દીવો પ્રગટાવતો હતો.
તેની ભક્તિ જોઈને માતા પાર્વતીએ શિવજીને કહ્યું, “હે પ્રભુ! આ શાહુકાર તમારો પરમ ભક્ત છે, તો તેને એક પુત્રનું વરદાન આપો.” શિવજીએ કહ્યું, “દેવી! તેના ભાગ્યમાં પુત્ર નથી, પણ તમારી ઈચ્છા છે તો તેને પુત્ર તો થશે પણ તે માત્ર ૧૨ વર્ષ સુધી જીવશે.”
શાહુકાર આ બધું સાંભળતો હતો, છતાં તે ડર્યો નહીં અને શિવભક્તિ ચાલુ રાખી. સમય જતાં તેને ત્યાં પુત્રનો જન્મ થયો. જ્યારે પુત્ર ૧૧ વર્ષનો થયો, ત્યારે શાહુકારે તેને કાશી ભણવા મોકલ્યો. રસ્તામાં તેણે અનેક સત્કર્મો કર્યા અને શિવજીની કૃપાથી ૧૨ વર્ષ પૂરા થવા છતાં તેનો પુત્ર જીવતો રહ્યો. જ્યારે તે પાછો આવ્યો ત્યારે શાહુકારની ખુશીનો પાર ન રહ્યો. આ બધું સોમવારના વ્રત અને શિવજીની અપાર કૃપાને કારણે શક્ય બન્યું.
વ્રતનું મહત્વ:
આ વ્રત કરવાથી મનને શાંતિ મળે છે, પારિવારિક કલેશ દૂર થાય છે અને કુંવારી કન્યાઓને યોગ્ય વરની પ્રાપ્તિ થાય છે.
